Rano otkrivanje problema sa vidom kod dece je od presudnog značaja – vidni sistem se razvija tokom prvih godina života, pa blagovremeno prepoznat i lečen strabizam ili slabovidost daju znatno bolje rezultate nego lečenje započeto kasnije. U Očnoj bolnici prof. dr Džinić pregled dece prilagođen je uzrastu i saradnji svakog malog pacijenta, uz strpljiv pristup tima sa dugogodišnjim iskustvom u radu sa decom.
Šta je opšti i strabološki pregled dece?
Opšti i strabološki pregled dece predstavlja sveobuhvatnu procenu vida i položaja očiju kod najmlađih pacijenata, prilagođenu njihovom uzrastu. Pregled obuhvata ispitivanje položaja i pokretljivosti (motiliteta) očnih jabučica i kapaka, procenu binokularnog i stereoskopskog vida, ispitivanje kolornog vida, kao i utvrđivanje eventualnog stepena slabovidosti (ambliopije).
Nastavak pregleda podrazumeva pregled prednjeg segmenta oka (kapaka, veznice, rožnjače, dužice, zenice, sočiva i očne komore), određivanje vidne oštrine i refrakcione greške, propisivanje korekcije naočarima ukoliko je potrebna, kao i pregled očnog dna. Kod dece se, uz to, posebna pažnja poklanja proceni položaja oka – da li postoji strabizam (razrokost) – jer se upravo u ranom detinjstvu postavljaju temelji zdravog, binokularnog vida.
Ukoliko lekar proceni da je potrebno, rade se i dodatne dijagnostičke analize, poput OCT-a ili ultrazvuka oka.
Kada je pregled potreban?
Pregled deteta je potreban u sledećim situacijama:
Prvi sistematski pregledi u ranom uzrastu, čak i kada roditelji ne primećuju nikakve tegobe – rano otkrivanje je ključno za uspešno lečenje.
Primećena razrokost – bilo da oko stalno ili povremeno skreće ka nosu, ka spolja, gore ili dole.
Sumnja na slabovidost – dete žmirka, naginje glavu, približava se televizoru ili knjizi, ili se sudara sa predmetima.
Neobičan izgled oka – zenica koja nije crna već beličasta ili sivkasta, nejednaka veličina zenica, spušten kapak.
Učestalo crvenilo, suzenje ili sekret iz oka.
Porodična istorija strabizma, slabovidosti ili visoke dioptrije kod roditelja ili braće i sestara.
Problemi u učenju ili u školi koji mogu biti posledica neotkrivene refrakcione greške.
Redovne kontrole nakon ranije dijagnostikovanog strabizma, ambliopije ili druge očne tegobe.
Kako se postavlja dijagnoza?
Dijagnoza se postavlja kombinacijom razgovora sa roditeljima, opservacije deteta i niza ispitivanja prilagođenih uzrastu. Lekar prvo saznaje kada su se tegobe primetile, da li postoji porodična predispozicija i kako dete funkcioniše u svakodnevnim aktivnostima.
Zatim se procenjuje vidna oštrina metodama prilagođenim uzrastu (kod najmanje dece pomoću reakcije na svetlost i praćenja predmeta, a kod starije dece pomoću optotipa sa slikovnim ili slovnim znakovima), ispituje se refrakcija, a kod sumnje na strabizam sprovode se specifični testovi položaja i pokretljivosti oka – poput testa naizmeničnog pokrivanja oka (cover test) i procene refleksa svetlosti na rožnjači. Pregledom prednjeg segmenta i očnog dna isključuju se i druga moguća oboljenja. Na osnovu svih nalaza lekar postavlja dijagnozu i predlaže dalji plan – korekciju naočarima, okluzionu terapiju (zatvaranje jačeg oka), praćenje ili, u pojedinim slučajevima, hiruršku korekciju.
Kako izgleda procedura?
Pregled se, kao i kod odraslih, obavlja na integralnom oftalmološkom mestu koje sadrži sve potrebne aparate, čime se izbegava nepotrebno pomeranje deteta i pregled čini bržim i manje stresnim. Tok pregleda obično uključuje:
- Kratak razgovor sa roditeljima o tegobama i porodičnoj istoriji.
- Procenu vidne oštrine, prilagođenu uzrastu deteta.
- Automatsko, beskontaktno merenje refrakcije.
- Procenu položaja i pokretljivosti oka – ključni deo strabološkog pregleda, uz testove poput cover testa.
- Pregled prednjeg segmenta oka biomikroskopom.
- Pregled očnog dna, po potrebi uz kapi koje šire zenicu.
- Razgovor sa roditeljima o nalazu i, po potrebi, propisivanje naočara ili plana daljeg praćenja/lečenja.
- Pristup detetu je uvek strpljiv i prilagođen njegovom uzrastu, kako bi ceo proces protekao mirno i bez straha.
Koju tehnologiju koristimo?
Pregled se sprovodi na savremenom, integralnom oftalmološkom mestu, opremljenom uređajima koji omogućavaju precizna merenja bez nepotrebnog kontakta i nelagodnosti za dete:
- LCD optotip – za procenu vidne oštrine, prilagodljiv različitim uzrastima.
- Automatski kerato-refraktometar, sa beskontaktnim merenjem očnog pritiska.
- Biomikroskop sa aplanacionim tonometrom – za detaljan pregled prednjeg segmenta oka.
- Ovakva oprema omogućava da se veliki deo pregleda obavi brzo, precizno i uz minimalnu nelagodnost, što je posebno važno kada je pacijent dete.
Kako se pacijent priprema?
Priprema deteta za pregled je jednostavna, ali nekoliko koraka može znatno olakšati ceo proces:
- Detetu unapred, jednostavnim rečima, objasniti da odlazi kod doktora koji će mu “pogledati oči”, bez zastrašujućih detalja.
- Poneti raniju medicinsku dokumentaciju, ako postoji (nalazi, dioptrijski karton).
- Ako dete već nosi naočare, poneti ih na pregled.
- Ukoliko je planirano širenje zenica kapima, računati da će vid posle toga biti privremeno zamagljen i osetljiviji na svetlost.
- Doći na pregled odmorni i, ako je moguće, u vreme kada dete nije gladno ili pospano, kako bi saradnja bila bolja.
- Kod male dece je korisno poneti omiljenu igračku koja može pomoći da se dete opusti i skrene pažnju tokom pojedinih delova pregleda.
Oporavak
Opšti i strabološki pregled je neinvazivna dijagnostička procedura i ne zahteva oporavak – dete odmah nakon pregleda nastavlja sa uobičajenim aktivnostima. Jedini privremeni efekat javlja se ukoliko su korišćene kapi za širenje zenica: vid je tada nekoliko sati zamagljen, a oči osetljivije na svetlost, pa se preporučuje izbegavanje jakog sunca (po potrebi uz sunčane naočare) i mirnije aktivnosti do prolaska efekta kapi.
Mogući rizici i komplikacije
Pregled je bezbedan i ne nosi ozbiljne rizike, s obzirom na to da je u pitanju dijagnostička, a ne hirurška procedura. Moguće su isključivo prolazne nelagodnosti:
- kratkotrajna razdražljivost ili neraspoloženje deteta usled neuobičajene situacije i manipulacije oko očiju,
- privremeno zamagljen vid i osetljivost na svetlost nakon kapi za širenje zenice,
- retko, blaga iritacija oka ukoliko se koriste metode koje podrazumevaju kontakt sa okom.
Kakvi su rezultati?
Rezultat pregleda je jasna slika o stanju vida i položaju očiju deteta. Roditelji dobijaju informaciju da li je vid uredan za dati uzrast, da li postoji potreba za korekcijom dioptrije, kao i da li ima znakova strabizma ili ambliopije koji zahtevaju dalje praćenje ili terapiju. Rano otkrivanje ovih stanja izuzetno je važno, jer se vidna funkcija kod dece i dalje razvija – blagovremeno započeto lečenje (naočari, okluziona terapija, a po potrebi i operativno lečenje strabizma) daje znatno bolje rezultate nego lečenje započeto kasnije.
Ko nije kandidat?
Ne postoje uzrasna ograničenja za oftalmološki pregled – on se, ako za tim postoji potreba, može obaviti i kod odojčadi, a redovne kontrole se preporučuju svoj deci. Praktično svako dete može i treba da bude pregledano. Određene metode dijagnostike prilagođavaju se u sledećim situacijama:
Kod dece sa alergijom na pojedine kapi, roditelji treba unapred da obaveste lekara.
Kod izrazito nesarađujuće ili uznemirene dece, pojedini delovi pregleda mogu se obaviti u više navrata ili prilagođenom tehnikom, kako bi nalaz bio pouzdan.
Lekar u svakom trenutku prilagođava pristup i tempo pregleda uzrastu i raspoloženju deteta.
Ko izvodi pregled u Dr Džinić?
Preglede dece u Očnoj bolnici prof. dr Džinić izvodi tim iskusnih oftalmologa, odnosno oftalmohirurga, u okviru bolnice koja neguje tradiciju prisutnu u oftalmologiji Vojvodine još od 1989. godine. Bolnica danas broji 5 lekara specijalista iz različitih oftalmoloških subspecijalnosti i preko 1000 intervencija godišnje, uz kontinuirano stručno usavršavanje u zemlji i inostranstvu. Sa kompletnim timom i njihovim užim oblastima rada možete se upoznati na stranici Naš tim.
Zašto odabrati Dr Džinić?
Specijalna bolnica prof. dr Džinić predstavlja savremeni nastavak privatne oftalmološke prakse koja postoji od 1989. godine, sa više od 35 godina iskustva u dijagnostici i lečenju očnih bolesti. Tim od pet lekara specijalista iz različitih oftalmoloških subspecijalnosti pacijentima, uključujući i najmlađe, pruža preciznu dijagnostiku uz preko 1000 intervencija godišnje.
Zahvaljujući integralnom oftalmološkom mestu sa savremenom opremom, pregled dece teče brzo i bez nepotrebnog pomeranja između aparata, što smanjuje stres kod malih pacijenata. Roditelji ističu strpljivost, ljubaznost i posvećenost tima, kao i jasno objašnjenje nalaza – što posebno dolazi do izražaja upravo kada je pacijent dete, kod kojeg je poverenje i osećaj sigurnosti tokom pregleda podjednako važan kao i sam medicinski nalaz.
Česta pitanja
Od kog uzrasta dete može da ide na oftalmološki pregled? Pregled se, ukoliko postoji potreba, može obaviti od prvog dana života. Redovne kontrole se preporučuju i kod dece bez ikakvih vidljivih tegoba, radi ranog otkrivanja eventualnih promena.
Kako mogu da prepoznam da moje dete ima strabizam? Najčešći znak je da jedno oko stalno ili povremeno skreće u odnosu na drugo – ka nosu, ka spolja, gore ili dole. Važno je znati da kod male dece postoji i tzv. lažni utisak razrokosti (pseudostrabizam), zbog specifične građe korena nosa, pa konačnu procenu uvek treba da da oftalmolog.
Da li je razrokost samo estetski problem? Ne. Osim izgleda, strabizam može ozbiljno uticati na razvoj vida – neaktivno oko postepeno slabi vid (ambliopija), a poremećen je i razvoj binokularnog, dubinskog vida. Zbog toga je rano otkrivanje i lečenje ključno.
Da li je pregled bolan ili neprijatan za dete? Ne. Pregled je neinvazivan i prilagođen uzrastu deteta, uz upotrebu beskontaktnih metoda merenja kad god je to moguće, tako da veliki broj dece pregled prolazi mirno i bez neprijatnosti.
Kada je lečenje strabizma i ambliopije najuspešnije? Uspešnost lečenja u velikoj meri zavisi od toga koliko rano je stanje otkriveno – najbolji rezultati postižu se ako se lečenje započne u predškolskom uzrastu, dok se vidni sistem deteta još razvija.
Da li dete odmah dobija naočare ako mu je potrebna korekcija? Ukoliko pregled pokaže potrebu za korekcijom, lekar propisuje odgovarajuću dioptriju, a naočare se mogu odmah realizovati u okviru optike koja posluje u sklopu bolnice.
Koliko često dete treba da dolazi na kontrolni pregled? Učestalost kontrola zavisi od nalaza i uzrasta deteta – lekar nakon pregleda daje konkretnu preporuku, a kod dece sa već dijagnostikovanim strabizmom ili ambliopijom kontrole su, po pravilu, češće.
Kako mogu da zakažem pregled za dete? Pregled se zakazuje pozivom na broj +381 21 301 4046, putem sajta drdzinic.rs ili slanjem poruke preko kontakt forme na sajtu.